Nasza Loteria NaM - pasek na kartach artykułów

Baśniowe podwórko! Jedyne takie w Wałbrzychu! Enklawa spokoju udekorowana postaciami z baśni braci Grimm - zdjęcia

Elżbieta Węgrzyn
Elżbieta Węgrzyn
Liczy ona raptem sześć trzykondygnacyjnych budynków. Trzy z nich to gmachy dwuklatkowe ustawione w kształcie litery U, tworzą samodzielną enklawę zacisznego, pełnego zieleni podwórka.
Liczy ona raptem sześć trzykondygnacyjnych budynków. Trzy z nich to gmachy dwuklatkowe ustawione w kształcie litery U, tworzą samodzielną enklawę zacisznego, pełnego zieleni podwórka. Elżbieta Węgrzyn
Kto lubi podziwiać piękne detale architektoniczne i uwielbia spacery po starych miastach, ten doceni baśniowy zakątek z początku XX wieku. W sercu modernistycznej dzielnicy jest mała uliczka, kilka jej budynków tworzy baśniowe podwórko. Senną enklawę zdobią wykonane techniką sgraffita obrazy wzorowane baśniami braci Grimm. To niepowtarzalna dolnośląska perełka! Zobaczcie!

Spis treści

Baśniowe podwórko w klimatycznej modernistycznej dzielnicy Wałbrzycha

Wyobraźcie sobie krótką, 155-metrową uliczkę na wałbrzyskim osiedlu powstałym w pierwszych dekadach XX wieku. Liczy ona raptem sześć trzykondygnacyjnych budynków. Trzy z nich to gmachy dwuklatkowe ustawione w kształcie litery U, tworzą samodzielną enklawę zacisznego, pełnego zieleni podwórka. Wchodzimy na nie przez dwie stylizowane bramy. To spokojna ulica nosząca miano od Stanisława Kazury, położona w wałbrzyskiej dzielnicy Nowe Miasto.

Baśniowe podwórko! Jedyne takie w Wałbrzychu! Enklawa spokoju udekorowana postaciami z baśni braci Grimm - zdjęcia
Elżbieta Węgrzyn

Jak odnotowuje w swoim kompendium Bogna Ludwig, budynki

"stanęły wzdłuż ulicy oraz wokół placu - skweru, gdzie połączone murowanymi bramami stworzyły rodzaj pierzei. Na elewacjach domów pokrytych grubym kamieniarskim tynkiem rozmieszczono regularnie niewielkie kwadratowe okna. [...] Klatki schodowe umieszczono w mocno wysuniętych ryzalitach, które w przyziemiach podparły masywne kolumny"*.

Autorka opisuje też ich okna w formie okulusów i rustykalne inspiracje, ze sgraffitowymi dekoracjami nawiązujące do scen z baśni ludowych. Specjalistka od wałbrzyskich osiedli mieszkaniowych odnotowała, że w latach 1938-1939 na tej ulicy oddano do zamieszkania łącznie 57 mieszkań.

Trzy kamieniczki tworzące baśniowe podwórko kryją prawdziwe skarby! Jakie to baśniowe inspiracje są ozdobą baśniowego podwórka? Naukowcy nie wnikają w to, ale motywy z ryzalitów zdobiące sześć bram baśniowego podwórka rozszyfrowali pasjonaci regionu. To z pewnością ilustracje baśni braci Grimm. Możliwe, że na ściany przeniesiono ilustracje z konkretnego wydania baśni z początku XX wieku.

Pan Robert Główczyk, twórca popularnego bloga z treściami kulturalnymi oraz turystyczno-krajoznawczymi naszego regionu i nie tylko, https://welthellsicht.blogspot.com/, w ostatnich latach przypomniał sobie bardziej znane baśnie Grimmów, a kilka mniej znanych przeczytał w oryginale. Wszystko po to, by przypisać motywy w nich użyte ilustracjom z bram budynków ul. Kazury. Jak odnotował, udało mu się dopasować dekoracje do konkretnych baśni wydanych przez Grimmów w ich zbiorach ("Kinder- und Hausmärchen") z 1812 i 1815 roku.
Oto literackie pierwowzory:

  • klatka schodowa nr 2 - "Złota gęś" - Die goldene Gans - m.in. grupa osób z gęsią
  • klatka schodowa nr 4 - "Muzykanci z Bremy - "Die Bremer Stadtmusikanten - m.in. osioł, pies, kot, kogut
  • klatka schodowa nr 6 - "O dzielnym krawczyku"- Das tapfere Schneiderlein - scena schwytania jednorożca,
  • klatka schodowa nr 8 - "Stoliczku nakryj się!" - Tischchen deck dich, Goldesel und Knüppel aus dem Sackn - scena z osiołkiem wypluwającym dukaty,
  • klatka schodowa nr 10 - "Szczęśliwy Jaś" - Hans im Glück - scena zamiany złota na konia... ale jest też motyw świnki,
  • klatka schodowa nr 12 - "Siedmiu zuchów ze Szwabii" - Die Sieben Schwaben - tu m.in. grupa mężczyzn z bronią drzewcową**.

Dziękujemy Panu Robertowi za uwagi, dzięki jego pracy wiemy, że na ul. Kazury mamy nie tyle ornamenty rustykalne, co właśnie nawiązania do baśni. Wielu przed nim próbowało zmierzyć się z tym zadaniem, ale najczęściej odgadywano jedynie nawiązania do "Muzykantów z Bremy" i "Stoliczku nakryj się!", a i też nie zawsze, bo można się na forach spotkać z prześmiewczą nazwą kamieniczki z osiołkiem - "Pod rzygającą kozą".

Baśniowe podwórko! Jedyne takie w Wałbrzychu! Enklawa spokoju udekorowana postaciami z baśni braci Grimm - zdjęcia
Elżbieta Węgrzyn

Ulica Stanisława Kazury w Wałbrzychu to niewielka uliczka - niewielu wie, gdzie jej szukać

Baśniowe podwórko to niemal cała uliczka osiedlowa

  • Ulica Stanisława Kazury zapisana jest w rejestrze dróg jako droga gminna 116533 D w Wałbrzychu.
  • W okresie przedwojennym była to Sebastian Bach Strasse, jedna z nowomiejskich "ulic muzycznych", dziś kontynuuje tę tradycję jako że Stanisław Kazuro był kompozytorem muzyki i dyrygentem.
  • Uliczkę tę - podobnie jak w okresie międzywojennym otaczają inne z nazwami nawiązującymi do twórców muzyki jak Ogiński (przedwojenna Schubert) i Namysłowski (przed wojną Mozart).
  • Ulica liczy sześć budynków, trzy jednobramowe i trzy dwuklatkowe. Poza postaciami z baśni na budynkach można też odnaleźć zdobienia roślinne - kwiatowe. Pojawiają się na mniejszych z nich np. pod nr 3.
  • Nowe Miasto słynie z cyklicznych motywów zdobniczych frontów kamienic, przykładowo, znaki zodiaku znajdziemy na I LO i ul. Orzeszkowej, a zwierzęta naszych łąk na ul. Fredry.
Baśniowe podwórko! Jedyne takie w Wałbrzychu! Enklawa spokoju udekorowana postaciami z baśni braci Grimm - zdjęcia
Elżbieta Węgrzyn

Więcej o unikalności dzielnicy Nowe Miasto

Inne krótkie ulice w Wałbrzychu?

O najkrótszych wałbrzyskich ulicach (pod względem długości jezdni) pisaliśmy:

Drohobycka

Pohulanka

Nowogrodzka

Baśniowe podwórko - jedyne takie w Wałbrzychu! Enklawa spokoju udekorowana postaciami z baśni braci Grimm - zobaczcie zdjęcia!

Liczy ona raptem sześć trzykondygnacyjnych budynków. Trzy z nich to gmachy dwuklatkowe ustawione w kształcie litery U, tworzą samodzielną enklawę zacisznego, pełnego zieleni podwórka.

Baśniowe podwórko! Jedyne takie w Wałbrzychu! Enklawa spokoj...

od 16 lat

* Bogna Ludwig, Osiedla mieszkaniowe w krajobrazie wałbrzyskiego okręgu górniczo-przemysłowego (1850-1945), Wrocław 2012, s. 484-485.
** https://welthellsicht.blogspot.com/2023/11/basniowe-kamieniczki-z-walbrzycha.html?

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wideo
Wróć na legnica.naszemiasto.pl Nasze Miasto