17. rocznica nadania patronatu Witelona PWSZ w Legnicy [ZDJĘCIA]

Klaudia Korfanty
Klaudia Korfanty
Witelon już od 17 lat jest patronem legnickiej PWSZ. 25 marca 2003 roku, na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Legnicy otrzymała imię Witelona. Przeczytaj i poznaj historię postaci Witelona, polskiego matematyka i fizyka, który przez wiele lat związany był z Legnicą. W galerii przedstawiliśmy zdjęcia z odsłonięcia popiersia Witelona na terenie PWSZ w Legnicy w 2013 roku.

Witelon – „filius Thuringorum et Polonorum” (syn Turyngów i Polaków – jak przedstawił się w „Perspectivie”) żył na przełomie XIII i XIV wieku. Jego matką była nieznana z imienia Polka, pochodząca z rycerskiego rodu z Borowa, natomiast ojcem – Henricus de Ziz – zamożny mieszczanin z Turyngii. Nie znamy nazwy miejscowości na Śląsku, w której się urodził. Mógł to być Borów koło Jawora, sam Jawor lub Legnica. Nie są również znane dokładne daty jego urodzenia i śmierci. Powszechnie uważa się, że urodził się około roku 1230 a zmarł ok. 1314. Zdaniem Jerzego Burchardta – wybitnego znawcy biografii Witelona – urodził się on ok. 1237 roku.

Witelon to pierwszy polski matematyk i fizyk, który przez wiele lat związany był z Legnicą. To również pierwszy w dziejach Śląska uczony, który wywarł ogromny wpływ na rozwój nauk eksperymentalnych i stosowanych. Jego osiągnięcia stworzyły podwaliny dorobku naukowego i myśli filozoficznych kolejnych okresów. Szczególny związek z Legnicą wskazuje na chwalebną rolę i pozycję tego miasta jako ośrodka życia naukowego i kulturalnego. Jego biografia ma kilka etapów ściśle związanych z miejscami i środowiskami jego działalności. W pierwszej kolejności wymienić należy Legnicę. Tu przebywał, stąd wyjeżdżał do Wrocławia i za granicę, do Legnicy też powracał. W Legnicy uczęszczał do szkoły parafialnej przy kościele św. św. Piotra i Pawła, gdzie później był profesorem.

W 1262 roku Witelon udał się na studia do Padwy. Tam zapisał się na wydział prawa kanonicznego. Przebywając w Padwie do 1268 roku, studiował również filozofię i nauki ścisłe. W 1268 r. Witelon został wysłany jako przedstawiciel Władysława do Viterbo. Tam właśnie napisał swoje dzieło Perspectiva, traktujące o optyce. Optyka stanowiła dla niego główną część filozofii przyrody, stąd w swoim dziele zajął się również wyjaśnianiem podstawowych problemów filozoficznych.

Przed Witelonem optyka jako wyodrębniona nauka nie istniała. Dopiero on zebrał rozproszone o niej wiadomości na podstawie rękopisów i je usystematyzował, objaśnił oraz skomentował. Objaśnił i opisał budowę oka ludzkiego i zagadnienia związane z widzeniem przez człowieka. Wyjaśnił zjawisko złudzenia optycznego, opisał również właściwości zwierciadeł oraz przechodzenie promieni świetlnych przez ciała przezroczyste.

Witelon zajął się światłem i widzeniem, postrzegając je jako łącznik świata duchowego i materialnego. Światło traktowano w tym czasie jako nośnik wiedzy i objawień. W swoim dziele dokonał syntezy wiedzy przedstawiając 470 twierdzeń i dowodów ich trafności.

Od ubiegłego roku, za sprawą działań uczelnianej Biblioteki, PWSZ w Legnicy posiada w swych zbiorach faksymilowe wydanie dzieła Witelona, pt.: Peri Optikēs, id est de natura, ratione, & proiectione radiorum visus, luminum, colorum atq[ue] formarum, quam vulgo Perspectivam vocant, Libri X. Norimbergae, Johann Petreius, 1535. 2°. Praca przyniosła Witelonowi światowy rozgłos. Jest to kompendium ówczesnej wiedzy na temat optyki. Dzieło podzielone jest na 10 ksiąg, w których autor omawia m.in. budowę oka i proces widzenia, złudzenia optyczne oraz opisuje różne zwierciadła.

Pierwsza księga jest wykładem matematyki, a przede wszystkim geometrii, jaką znano w średniowieczu. W drugiej autor zawarł wprowadzenie do kolejnych ksiąg, zakreślając ich zakres i tematykę. W trzeciej przedstawił anatomię oka ludzkiego oraz fizjologię widzenia. W kolejnej opisał widzenie proste. W pięciu kolejnych skupił się na optyce i zjawiskach optycznych.

W ostatniej księdze Witelon opisał strukturę kosmosu. Oczywiście wiedzę swoją oparł na dostępnych w średniowieczu odkryciach. Niemniej jednak wprowadził wiele twierdzeń, które później wykorzystywali naukowcy. Johanes Kepler nazwał swoje dzieło „uzupełnieniem do Witelona”, co świadczy nie tylko o wielkim szacunku, jaki miał dla ksiąg legniczanina, lecz także, iż jego wykład wiedzy nie zdezaktualizował się.

Dzieło powstało ok. 1270 r., pierwszy raz ukazało się drukiem w Norymberdze w 1535 roku. W 2015 roku minęła 740. rocznica napisania Perspectivy i 480. rocznica wydrukowania tego dzieła.

Źródło: PWSZ w Legnicy

W ostatnim czasie (2017 roku) postać Witelona na nowo przywołał Artur Guzicki w słynnej już książce Przygody Julka. Z jednej strony Przygody Julka to kolorowa bajka dla dzieci, jedynie inspirowana faktami historycznymi, ale z drugiej strony Artur Guzicki odkrywa nieznaną dla szerokiego kręgu legniczan genezę legend oraz autentycznych wydarzeń z najdawniejszych dziejów miasta. Bohaterem książki jest ożywiony pomnik chłopca, Julka, stojący rzeczywiście pod Galerią Sztuki w Legnicy. Autor poświęcił fizykowi rozdział zatytułowany Gwiazda Witelona. Sama postać Witelona w Przygodach Julka jest przedstawiona bardzo futurystycznie. Witelon zamieszkuje jedną z gwiazd widocznych z Ziemi, doskonali tam swoje wynalazki i obserwuje świat przez lunetę. Podczas rozmowy z Witelonem Julek dowiaduje się, że wszystko, co widzi, jest zasługą światła, które tworzy kolory i kształty, a także umożliwia życie ludziom, zwierzętom i roślinom. Nie każdy bowiem wie, że polski fizyk rzeczywiście zajmował się fizjologią widzenia, zagadnieniami fizycznymi optyki, rozchodzeniem się światła, jego odbijaniem i rozpraszaniem, świetlnymi zjawiskami meteorologicznymi, złudzeniami wzrokowymi, a także analizował psychologiczny aspekt spostrzegania.

17. rocznica nadania patronatu Witelona PWSZ w Legnicy [ZDJĘCIA]

Wielkanoc A.D. 2020, puste kościoły i brak święconki.

Wideo

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Podaj powód zgłoszenia

e
elgon

Zdaje się, że weszły nowe przepisy odnośnie spotkań a co ci ludzie tu robią w takiej grupie. Głupota ludzka przekracza granice. Szkoda nawet komentować bardziej dosadnie.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3